Lê Như Nguyện trở về với thân phận họa sĩ trong mình

Nguồn: https://www.kinhtevadoisong.vn/le-nhu-nguyen-tro-ve-voi-than-phan-hoa-si-trong-minh-a111890.html

“Ai cũng phải lo cơm áo gạo tiền, không ít những người học mỹ thuật xong thì bị chính nỗi lo ấy cuốn họ đi luôn. Tôi cũng vậy, khi tốt nghiệp ra trường, tôi lao vào kiếm tiền lo cuộc sống, dần dần quên đi lý tưởng ban đầu của bản thân, quên đi ước mơ trở thành họa sĩ của mình trước đây” - Lê Như Nguyện chia sẻ.

Triển lãm “Nguyện” sẽ khai mạc lúc 18h ngày 11/6 tại Hội Mỹ thuật TP.HCM. Đây là triển lãm cá nhân lần đầu tiên của Lê Như Nguyện, trưng bày 25 tranh sơn dầu, 25 tranh acrylic, 8 tượng gốm và 10 phác thảo nhỏ.

Họa sĩ Lê Như Nguyện

Sau khi tốt nghiệp trung cấp hội họa tại Trường Trung cấp VHNT Trà Vinh năm 2010, Lê Như Nguyện thi vào khoa hội họa của ĐH Mỹ thuật TP.HCM, tốt nghiệp năm 2015. Tham gia nhiều triển lãm nhóm, triển lãm báo cáo trại sáng tác, triển lãm khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long… trước khi trở thành hội viên Hội Mỹ thuật TP.HCM năm 2022. Ngoài sơn dầu và acrylic, Lê Như Nguyện còn vẽ sơn mài, làm gốm và dạy mỹ thuật.

Trong bài Họa sĩ - Kẻ sáng tạo nên mình (1998) của nhà phê bình mỹ thuật Nguyên Hưng, có đoạn: “Họa sĩ - đó là kẻ sáng tạo nên mình. Và sự sáng tạo này, cần hiểu, trước hết là phát hiện thân phận họa sĩ trong mình. Mỗi họa sĩ thực sự đều là một sự nhóm họp - nhóm họp tiềm thức cộng thông liên lũy của nền văn hóa mẹ - với ý thức đồng đại. Trong ý nghĩa đó, sự hồn nhiên sáng tạo của người họa sĩ biến mỗi tác phẩm của họ tự nhiên có được giá trị sống còn với ý nghĩa nhân loại tính cụ thể hóa...”.

Tác phẩm "Vết xước"

Hoàn toàn có thể nói Lê Như Nguyện đang đi tìm chính mình và đang sáng tạo nên mình. Bản thân Lê Như Nguyện rất thích danh họa Gustav Klimt, nhưng có vẻ tranh của Nguyện ít có ảnh hưởng từ danh họa này. Tranh của Nguyện có chút xíu hương xa từ các danh họa Marc Chagall, David Driskell, Allan Paul…; có chút không khí từ tranh vẽ khi nằm trên giường bệnh của danh họa Frida Kahlo. Nhưng Lê Như Nguyện không ảnh hưởng trực tiếp từ họ, mà chỉ lấy cảm hứng để tìm về với chính mình.

“Ai cũng phải lo cơm áo gạo tiền, không ít những người học mỹ thuật xong thì bị chính nỗi lo ấy cuốn họ đi luôn. Tôi cũng vậy, khi tốt nghiệp ra trường, tôi lao vào kiếm tiền lo cuộc sống, dần dần quên đi lý tưởng ban đầu của bản thân, quên đi ước mơ trở thành họa sĩ của mình trước đây” - Lê Như Nguyện chia sẻ.

Tác phẩm "Chuyện đời"

Và Như Nguyện nói thêm: “Nhưng tôi cũng có chút may mắn, khi bên cạnh luôn có những người bạn, những anh chị em đồng nghiệp luôn động viên, truyền lửa, thậm chí thúc giục, “chửi”, rằng phải vẽ. Đặc biệt là anh trai của tôi, tuy không làm trong lĩnh vực nghệ thuật, nhưng anh hiểu rõ giá trị của nghệ thuật. Anh ấy thường nhắc lại ý này: Ai cũng có thể kiếm tiền bằng cách này hoặc cách khác, nhưng không phải ai cũng có thể trở thành họa sĩ chân chính và để lại giá trị cho đời. Em được học hội họa bài bản, được sống trong môi trường nghệ thuật và hơn thế nữa, còn có một trái tim đầy yêu thương, vậy tại sao em không theo đuổi đam mê? Hãy sống với đam mê và để lại giá trị cho đời. Tôi không nghĩ mình vẽ là để lại giá trị gì cho đời, mà vẽ là để thỏa đam mê, vẽ để là chính mình”.

Lê Như Nguyện chia sẻ: “Là phụ nữ, nên tôi thấu hiểu và đồng cảm với áp lực của các chị em trong cuộc sống hiện đại, không phải ai cũng may mắn được làm công việc mình yêu thích, làm với đam mê của bản thân. Nhưng dù guồng quay cuộc sống có nhanh thế nào, có khắc nghiệt ra sao, thì hãy luôn giữ ước mơ và đam mê của mình, sẽ có lúc tìm thấy bình yên và hạnh phúc ở đó”.

Tác phẩm "Bình yên"

Cha của Lê Như Nguyện là nhà thơ Phạm Tường Bá, sống rất tình cảm, lạc quan và khá lặng lẽ tại Trà Vinh, chung nhóm với nhạc sĩ Nguyễn Tri, với nhà thơ Phan Tấn Thi. Dù sống lặng lẽ, nhưng niềm tin với thơ và sự sáng tạo là thì không ngưng nghỉ. Ông viết chậm rãi, nhưng liên tục cho đến những ngày tháng cuối đời. Lê Như Nguyện nói rằng bản thân ảnh hưởng cha ở sự tình cảm, sự yêu thương và cả chất thơ, sự tích cực. Nên các bức tranh, dù vẽ đề tài gì, cũng bàng bạc chất thơ, cái nhìn tình cảm và sự lạc quan, không rung động thì không vẽ.

Lê Như Nguyện chia sẻ: “Tôi còn tìm được “an” lúc vẽ. Vì lúc ấy chỉ tập trung vào tác phẩm, tập trung vào từng nét cọ, tâm trí không còn chạy lung trung hoặc hướng ra bên ngoài nữa. Khi lòng an, thì mình dễ dàng cảm nhận niềm vui và hạnh phúc. Ai cũng có nhu cầu được yêu thương, bản thân tôi cũng vậy, muốn được yêu thương, được nâng niu, đôi khi chỉ cần một cái ôm là đủ vượt qua tất cả. Và tôi gửi tất cả mong muốn yêu thương đó vào các tác phẩm. Ví dụ như bức Những giấc mơ kỳ lạ”.

Bình về tác phẩm Những giấc mơ kỳ lạ, họa sĩ Vũ Trung Tần viết: “Xuyên suốt chuỗi tác phẩm là hình ảnh con mắt to tròn, rộng mở của người thiếu nữ, những khuôn mặt, con người đan xen, hòa quyện vào nhau theo nhiều góc nhìn tràn đầy năng lượng sống tích cực, những mong ước thầm kín”.

Tác phẩm "Địa vị"

Còn về cả triển lãm Nguyện, họa sĩ Vũ Trung Tần viết: “Những gam màu lạnh điểm nóng hoặc những tương phản được tác giả gia giảm một cách khéo léo, tạo cảm giác ngọt ngào, ngon mắt. Tất cả đang “đồng diễn”, sức mạnh âm ỉ, sự dịu dàng, niềm đam mê, khát khao giao cảm với cuộc sống rất đời thường”. 
Trở lại với cái nhìn về Họa sĩ - kẻ sáng tạo nên mình, nhà phê bình mỹ thuật Nguyên Hưng khẳng định: “Nền văn hóa Việt Nam, đặc biệt là ở thời hiện đại, có một bề nổi phức tạp với đủ các hệ thống giao khai. Nói cách khác, nền hội họa Việt Nam hiện đại ra đời và phát triển trong một môi trường lẫn lộn các yếu tố tinh túy với ô nhiễm, lợi dụng lẫn nhau trong bối cảnh thực tế. Mơ màng người ta sẽ chạy theo đủ các khuynh hướng, các trường phái, các chủ nghĩa... như những kẻ mộng du. Điều này đã và đang là thực tế. Rất dễ nhận thấy là càng ngày ở các họa sĩ càng ít có sự dấn thân với trí tuệ nhân ái tự thân”.

Từ thực tế này, Lê Như Nguyện tâm sự: “Nhìn lại bản thân ở hiện tại, tôi thấy mình quá may mắn khi quyết định bắt đầu sự nghiệp lúc chưa quá muộn. Tôi đã đọc được câu “giới hạn thời gian của mỗi người là ngày sinh ra đời và ngày mất đi”. Vậy khoản giữa thời gian ấy mình sẽ sống như thế nào, sẽ làm những gì cho chính mình”.

Chính vì vậy, triển lãm Nguyện là cột mốc quan trọng, đánh dấu con đường lập nghiệp và phát triển triển bản thân trong nghệ thuật của Lê Như Nguyện.

Lê Như Nguyện lần đầu tiên được thỏa đam mê

Nguồn: https://sandien24h.vn/tin-tuc/le-nhu-nguyen-lan-dau-tien-duoc-thoa-dam-me-post991425348.html

Đây là triển lãm cá nhân lần đầu tiên của Lê Như Nguyện, trưng bày 25 tranh sơn dầu, 25 tranh acrylic, 8 tượng gốm và 10 phác thảo nhỏ.

Sau khi tốt nghiệp trung cấp hội họa tại Trường Trung cấp VHNT Trà Vinh năm 2010, Lê Như Nguyện thi vào khoa hội họa của ĐH Mỹ thuật TP.HCM, tốt nghiệp năm 2015. Tham gia nhiều triển lãm nhóm, triển lãm báo cáo trại sáng tác, triển lãm khu vực Đồng Bằng Sông Cửu Long… trước khi trở thành hội viên Hội Mỹ thuật TP.HCM năm 2022. Ngoài sơn dầu và acrylic, Lê Như Nguyện còn vẽ sơn mài, làm gốm và dạy mỹ thuật.

Họa sĩ: Lê Như Nguyện

Trong bài Họa sĩ - Kẻ sáng tạo nên mình (1998) của nhà phê bình mỹ thuật Nguyên Hưng, có đoạn: “Họa sĩ - đó là kẻ sáng tạo nên mình. Và sự sáng tạo này, cần hiểu, trước hết là phát hiện thân phận họa sĩ trong mình. Mỗi họa sĩ thực sự đều là một sự nhóm họp - nhóm họp tiềm thức cộng thông liên lũy của nền văn hóa mẹ - với ý thức đồng đại. Trong ý nghĩa đó, sự hồn nhiên sáng tạo của người họa sĩ biến mỗi tác phẩm của họ tự nhiên có được giá trị sống còn với ý nghĩa nhân loại tính cụ thể hóa...”.

Hoàn toàn có thể nói Lê Như Nguyện đang đi tìm chính mình và đang sáng tạo nên mình. Bản thân Lê Như Nguyện rất thích danh họa Gustav Klimt, nhưng có vẻ tranh của Nguyện ít có ảnh hưởng từ danh họa này. Tranh của Nguyện có chút xíu hương xa từ các danh họa Marc Chagall, David Driskell, Allan Paul…; có chút không khí từ tranh vẽ khi nằm trên giường bệnh của danh họa Frida Kahlo. Nhưng Lê Như Nguyện không ảnh hưởng trực tiếp từ họ, mà chỉ lấy cảm hứng để tìm về với chính mình.

“Ai cũng phải lo cơm áo gạo tiền, không ít những người học mỹ thuật xong thì bị chính nỗi lo ấy cuốn họ đi luôn. Tôi cũng vậy, khi tốt nghiệp ra trường, tôi lao vào kiếm tiền lo cuộc sống, dần dần quên đi lý tưởng bán đầu của bản thân, quên đi ước mơ trở thành họa sĩ của mình trước đây” - Lê Như Nguyện chia sẻ.

Và Như Nguyện nói thêm: “Nhưng tôi cũng có chút may mắn, khi bên cạnh luôn có những người bạn, những anh chị em đồng nghiệp luôn động viên, truyền lửa, thậm chí thúc giục, “chửi”, rằng phải vẽ. Đặc biệt là anh trai của tôi, tuy không làm trong lĩnh vực nghệ thuật, nhưng anh hiểu rõ giá trị của nghệ thuật. Anh ấy thường nhắc lại ý này: Ai cũng có thể kiếm tiền bằng cách này hoặc cách khác, nhưng không phải ai cũng có thể trở thành họa sĩ chân chính và để lại giá trị cho đời. Em được học hội họa bài bản, được sống trong môi trường nghệ thuật và hơn thế nữa, còn có một trái tim đầy yêu thương, vậy tại sao em không theo đuổi đam mê? Hãy sống với đam mê và để lại giá trị cho đời. Tôi không nghĩ mình vẽ là để lại giá trị gì cho đời, mà vẽ là để thỏa đam mê, vẽ để là chính mình”.

Lê Như Nguyện chia sẻ: “Là phụ nữ, nên tôi thấu hiểu và đồng cảm với áp lực của các chị em trong cuộc sống hiện đại, không phải ai cũng may mắn được làm công việc mình yêu thích, làm với đam mê của bản thân. Nhưng dù guồng quay cuộc sống có nhanh thế nào, có khắc nghiệt ra sao, thì hãy luôn giữ ước mơ và đam mê của mình, sẽ có lúc tìm thấy bình yên và hạnh phúc ở đó”.

Cha của Lê Như Nguyện là nhà thơ Phạm Tường Bá, sống rất tình cảm, lạc quan và khá lặng lẽ tại Trà Vinh, chung nhóm với nhạc sĩ Nguyễn Tri, với nhà thơ Phan Tấn Thi. Dù sống lặng lẽ, nhưng niềm tin với thơ và sự sáng tạo là thì không ngưng nghỉ. Ông viết chậm rãi, nhưng liên tục cho đến những ngày tháng cuối đời. Lê Như Nguyện nói rằng bản thân ảnh hưởng cha ở sự tình cảm, sự yêu thương và cả chất thơ, sự tích cực. Nên các bức tranh, dù vẽ đề tài gì, cũng bàng bạc chất thơ, cái nhìn tình cảm và sự lạc quan, không rung động thì không vẽ.

Lê Như Nguyện chia sẻ: “Tôi còn tìm được “an” lúc vẽ. Vì lúc ấy chỉ tập trung vào tác phẩm, tập trung vào từng nét cọ, tâm trí không còn chạy lung trung hoặc hướng ra bên ngoài nữa. Khi lòng an, thì mình dễ dàng cảm nhận niềm vui và hạnh phúc. Ai cũng có nhu cầu được yêu thương, bản thân tôi cũng vậy, muốn được yêu thương, được nâng niu, đôi khi chỉ cần một cái ôm là đủ vượt qua tất cả. Và tôi gửi tất cả mong muốn yêu thương đó vào các tác phẩm. Ví dụ như bức Những giấc mơ kỳ lạ”.

Bình về tác phẩm Những giấc mơ kỳ lạ, họa sĩ Vũ Trung Tần viết: “Xuyên suốt chuỗi tác phẩm là hình ảnh con mắt to tròn, rộng mở của người thiếu nữ, những khuôn mặt, con người đan xen, hòa quyện vào nhau theo nhiều góc nhìn tràn đầy năng lượng sống tích cực, những mong ước thầm kín”.

Còn về cả triển lãm Nguyện, họa sĩ Vũ Trung Tần viết: “Những gam màu lạnh điểm nóng hoặc những tương phản được tác giả gia giảm một cách khéo léo, tạo cảm giác ngọt ngào, ngon mắt. Tất cả đang “đồng diễn”, sức mạnh âm ỉ, sự dịu dàng, niềm đam mê, khát khao giao cảm với cuộc sống rất đời thường”. 

Trở lại với cái nhìn về Họa sĩ - kẻ sáng tạo nên mình, nhà phê bình mỹ thuật Nguyên Hưng khẳng định: “Nền văn hóa Việt Nam, đặc biệt là ở thời hiện đại, có một bề nổi phức tạp với đủ các hệ thống giao khai. Nói cách khác, nền hội họa Việt Nam hiện đại ra đời và phát triển trong một môi trường lẫn lộn các yếu tố tinh túy với ô nhiễm, lợi dụng lẫn nhau trong bối cảnh thực tế. Mơ màng người ta sẽ chạy theo đủ các khuynh hướng, các trường phái, các chủ nghĩa... như những kẻ mộng du. Điều này đã và đang là thực tế. Rất dễ nhận thấy là càng ngày ở các họa sĩ càng ít có sự dấn thân với trí tuệ nhân ái tự thân”.

Từ thực tế này, Lê Như Nguyện tâm sự: “Nhìn lại bản thân ở hiện tại, tôi thấy mình quá may mắn khi quyết định bắt đầu sự nghiệp lúc chưa quá muộn. Tôi đã đọc được câu “giới hạn thời gian của mỗi người là ngày sinh ra đời và ngày mất đi”. Vậy khoản giữa thời gian ấy mình sẽ sống như thế nào, sẽ làm những gì cho chính mình”.

Chính vì vậy, triển lãm Nguyện là cột mốc quan trọng, đánh dấu con đường lập nghiệp và phát triển triển bản thân trong nghệ thuật của Lê Như Nguyện.

Họa sĩ Vũ Trung Tần thăng hoa với bộ tác phẩm "Về tổ"

Nguồn:  https://1thegioi.vn/hoa-si-vu-trung-tan-thang-hoa-voi-bo-tac-pham-ve-to-178613.html

Người xem bất ngờ với bộ tác phẩm “Về tổ” của họa sĩ Vũ Trung Tần trong triển lãm “Đam mê” tại trụ sở Hội Mỹ thuật TP.HCM.

Bộ gốm men Về tổ gồm 6 tác phẩm có kích thước rất lớn (95 x 45 x 310cm). Từ những hình ảnh họa tiết cách điệu trên trống đồng Đông Sơn, 6 con chim lạc được họa sĩ Vũ Trung Tần sáng tác trở thành những hiện vật sống động, độc đáo, đầy sức thu hút.

“Bầy chim, các loài vật, hay con người cũng vậy, sau mỗi ngày kiếm sống sẽ là khoảng thời gian “về tổ”. Chim có tổ, người có tông, ai cũng có một chốn để trở về”, họa sĩ chia sẻ.

Họa sĩ Vũ Trung Tần bên tác phẩm Chim mẹ - Ảnh: T.V

Vì sao bộ tác phẩm lại là chim mẹ và 5 con chim con? Họa sĩ cho biết, theo quan niệm phương Đông thì số 5 là trung tâm, con số linh thiêng của đất trời, cũng đại diện cho 5 yếu tố ngũ hành. Hoặc theo một cách nhìn khác, thì cho dù có “tung cánh” đi năm châu bốn bể, cuối cùng cũng vẫn có lúc tìm về nguồn cội của mình.

Bàn về số 5, có ý kiến cho rằng có lẽ họa sĩ còn muốn gửi gắm vào trong đó yếu tố tâm linh, theo quan niệm phương Đông cho rằng số lẻ là số dương, tính động, ẩn chứa sự phát triển, số chẵn là số âm, có độ tĩnh, ổn định. Năm con chim con đại diện cho sự phát triển, đi lên, không dừng lại; còn nếu cộng cả chim mẹ thì sẽ thành 6 là số lộc, đồng thời cũng mang ý nghĩa tình cảm bền chặt, thắm thiết, ổn định, không thể chia lìa.

Chim mẹ được họa sĩ Vũ Trung Tần sáng tác mang 5 bầu sữa để nuôi lớn các con, có đôi mắt sáng được dát vàng như biểu tượng đợi chờ các con trở về, được đặt trên một hình tượng ngôi nhà Việt cổ, như cái tổ yên ấm của những vùng văn hóa lúa nước thân thuộc.

Bạn bè giới hội họa đến chung vui với họa sĩ Vũ Trung Tần tại triển lãm

Tác phẩm gốm men được họa sĩ Vũ Trung Tần chọn để sáng tác bộ tác phẩm Về tổ là loại chất liệu rất gần gũi với người Việt. “Ngay đến chén bát chúng ta ăn hằng ngày cũng bắt nguồn từ đất” - họa sĩ nói. Đồng thời, đất là thổ, cũng nằm ở trung cung, màu mỡ, nuôi dưỡng đồng thời nhẫn nhịn, chịu đựng, bao dung, ẩn chứa cả thế giới.

“Con người, muông thú đều đạp lên đất mà đi. Cây cối cũng mọc trên đất. Những khe nước nguồn cũng bắt đầu từ đất. Đất ôm tất cả, nuôi dưỡng thế giới. Người mẹ cũng thế, vừa mang nặng đẻ đau vừa nuôi dưỡng đàn con khôn lớn trưởng thành, hy sinh vì con tất cả để những đứa con có thể “bay lên”, thăng hoa, vùng vẫy ở bốn phương trời”, họa sĩ nhấn mạnh.

Nhưng chất liệu này cũng mang lại không ít thách thức trong quá trình sáng tác. “Ban đầu khi mới làm, tác phẩm có kích thước quá lớn, đặc biệt là với cách tôi lựa chọn tiến hành làm tác phẩm trên cả một khối đất rất lớn, rút tỉa từng phần như tác phẩm điêu khắc, chứ không đắp trên một trụ có sẵn”, anh kể.

Theo Vũ Trung Tần, "tôi quyết định chọn màu men đỏ cổ, nhưng để có thể tạo nên được tác phẩm sau khi nung lên hết được màu men có ánh kim như thế này không dễ. Cũng nhiều họa sĩ đã bị thất bại khi tác phẩm ra lò không lên được đúng màu men như tính toán. Hoặc khi ra lò, tác phẩm có thể bị bể, bị rạn, làm hỏng mất ý đồ nghệ thuật. Lò nung phải lớn, nhiệt độ nung lên tới trên 1.000 đến 1.300 độ C. Vì cá nhân không thể có được lò nung lớn để có thể nung được các tác phẩm cỡ lớn như thế này, nên tôi phải tham gia các trại sáng tác được đặt ở những công ty lớn mới có điều kiện hoàn thành tác phẩm. Bộ 6 tác phẩm đều rất nặng, phải hai đến ba người mới khênh được. Di chuyển tác phẩm gốm ở công đoạn nào cũng khó, lúc chưa nung cũng phải hết sức bảo vệ để tác phẩm được toàn vẹn. Nung xong rồi, di chuyển cũng cần hết sức thận trọng”.

 Tác phẩm gốm Lễ xôi của Vũ Trung Tần

Họa sĩ Vũ Trung Tần kể, mỗi khi tham gia trại sáng tác, anh đều phải di chuyển hàng trăm cây số từ nhà đến trại và trở về nhà. Một đợt trại sáng tác kéo dài khoảng 10 ngày, nghĩa là họa sĩ phải đi lại hàng ngàn cây số để hoàn thành phần đất thô của bộ tác phẩm gốm. Đợi khoảng hai tuần để đất khô, còn hơi dẻo một chút thì họa sĩ có 1 tuần tiếp theo để làm men, sau khi để từ 2 tuần đến một tháng tiếp theo cho khô, bộ tác phẩm sẽ được đưa vào lò nung. Vì muốn chăm chút cho “đàn con” tinh thần của mình được hoàn hảo, Vũ Trung Tần không ngại đi hàng ngàn cây số, không chỉ là lao động cực nhọc suốt quãng thời gian sáng tác, mà sau đó còn là quá trình đưa “đàn con” đi triển lãm. “Mỗi lần di chuyển là một lần chịu cực, nhưng rất vui”, họa sĩ hào hứng chia sẻ.

Sáng tác khi làn sóng đại dịch COVID-19 bắt đầu xuất hiện những ca nhiễm đầu tiên trên thế giới (năm 2019) và hoàn thành năm 2020 trong bối cảnh người Việt khắp nơi cùng nhau hối hả quay về, họa sĩ Vũ Trung Tần gửi thông điệp đầy tình yêu thương đến người Việt trên toàn thế giới, những người sinh ra và lớn lên ở nơi “quê hương là chùm khế ngọt” qua tác phẩm gốm men Về tổ, chào đón những người trở về quê hương nguồn cội.

Họa sĩ Vũ Trung Tần và tiếng gọi nôn nao của phố

 Nguồn: https://danviet.vn/hoa-si-vu-trung-tan-va-tieng-goi-non-nao-cua-pho-20220223163154508.htm

Những bức tranh sơn mài của Vũ Trung Tần khiến người xem trầm lắng lại sau những ồn ào, bụi bặm của đời sống thị thành tấp nập.

"Phố ơi" của Vũ Trung Tần. Ảnh: Hòa Bình

Sinh ra trên mảnh đất Hà Tây quê lụa (làng cổ ven sông Nhuệ, nay thuộc Hà Nội), Vũ Trung Tần đến với hội họa từ rất sớm. Niềm đam mê của cậu bé còn rất nhỏ tuổi được chắp cánh khi có duyên được gặp gỡ những hoạ sĩ chuyên nghiệp từ Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam về thực tập ở vùng quê đẹp như một dải lụa yêu kiều và cũng là nơi có làng nghề dệt lụa ngày đêm lanh canh tiếng thoi đưa.

Tuổi ấu thơ lớn lên ở Xứ Đoài mộng mơ trong con mắt của nhà thơ Nguyễn Bính (Thôn Đoài ngồi nhớ thôn Đông/Một người chín nhớ mười trông một người), Vũ Trung Tần kể, cha anh lúc sinh thời mở lò võ, đục tượng đá, vẽ tranh. Cha con anh đã có rất nhiều mùa Tết bán tranh bột màu trên giấy ở chợ quê.

Phố ơi 2

Người dân xứ Đoài nhiều năm trước cứ mỗi mùa xuân đến, đi chợ Tết lại mua một bức tranh giản dị, như em bé cho bồ câu ăn, đô đốc Bùi Thị Xuân, Vua Quang Trung tặng công chúa Ngọc Hân cành đào mùa xuân… Mỗi nhà tự làm khung tre, nẹp tranh, treo lên như gửi những lời ước nguyện cho một năm mới thanh bình, mùa vàng yên ả.

Lớn lên, Vũ Trung Tần vì đam mê vẽ nên quyết chí rời quê, bỏ dở con đường học hành, đi theo họa sĩ Trần Thành và Lê Phương Dung (tốt nghiệp trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, khóa 1989 – 1994) để học nghề vẽ lụa. Theo học vẽ lụa được 3 năm thì chàng trai trẻ trở lại thi vào Đại học Mỹ thuật. 

Phố ơi 3

Nhưng ông trời chưa cho Tần chạm đến giấc mơ hội họa ở chặng đường này. Thi không đậu Đại học Mỹ thuật, anh rời Hà Nội, xuôi Nam, lưu lạc làm việc ở nhiều gallery khác nhau tại các tỉnh miền Trung, rồi vào tới TP.HCM. 

Vũ Trung Tần thi đậu thủ khoa sư phạm Đại học Mỹ thuật TP.HCM năm 2004, theo học Khoa hội họa, chuyên ngành sơn mài truyền thống, bắt đầu con đường cầm cọ chuyên nghiệp.

Phố ơi 4

Vũ Trung Tần hiện là hội viên Hội Mỹ thuật TP.HCM. Anh đã nghiên cứu, thực hành thuần thục kỹ thuật vẽ sơn mài, sơn dầu và nhiều chất liệu khác như mực nho, màu nước, bột màu, acrylic, phấn màu, điêu khắc trên kim loại, gỗ, gốm men, xi măng, đất…

Vũ Trung Tần tham gia triển lãm nhóm với các họa sĩ trẻ tại triển lãm "Sóng", "Phiêu" (Bảo tàng Mỹ thuật TP.HCM), câu lạc bộ sơn mài truyền thống, triển lãm tranh sơn mài khổ lớn toàn TP.HCM, câu lạc bộ gốm…

Phố ơi 5

Anh cũng tham gia các trại sáng tác do Hội Mỹ thuật TP.HCM và Hội Mỹ thuật Việt Nam tổ chức thường niên, có tác phẩm trong các bộ sưu tập được các nhà sưu tập Đức, Mỹ, Úc, Pháp… yêu mến, lưu giữ.

Tại triển lãm "Đam mê" (khai mạc tối 21/2 và còn kéo dài tới hết ngày 28/2 - Hội Mỹ thuật TP.HCM), Vũ Trung Tần giới thiệu tới người yêu mỹ thuật 9 bức tranh, trong đó 2 bức acrylic và 7 bức tranh sơn mài vẽ phố, cùng với 5 bộ tác phẩm gốm.  

Họa sĩ Vũ Trung Tần và loạt tranh “Phố ơi”. Ảnh: H.B

Xa quê từ rất sớm, định cư tại mảnh đất phương Nam, nên tranh phố (loạt tranh "Phố ơi" – sơn mài, 81x81, năm sáng tác từ 2017 – 2022) của Vũ Trung Tần không mang hẳn đặc trưng của phố Sài Gòn hay Hà Nội nhưng nhìn tranh, từ dáng nét những cô gái mặc áo dài truyền thống đi trên phố cổ, những mái nhà rêu phong, vẫn thấy đậm đặc sắc màu phương Bắc và bảng lảng, vương vấn nỗi nhớ nhung miền quê lụa nơi xa.

• 

  Chạm vào "khoái cảm của con mắt" qua triển lãm tranh "Giấc mơ" của Hoài Hương

Các tác phẩm gốm của Vũ Trung Tần (Lễ dâng xôi – gốm men, 55x55x62, 2021; Múa chày đôi - gốm, sơn mài, 63x40x50, năm 2021; Vọng – gốm men, 92x43x41, năm 2019) vừa cá tính, riêng biệt, vừa có sự thừa hưởng những đường nét điêu khắc từ tuổi ấu thơ lớn lên bên cha ở quê nhà phương Bắc, vừa pha trộn những trải nghiệm đời sống phương Nam với dấu ấn văn hoá đặc thù của các vùng miền ngập đầy nắng gió.

Thưởng thức các tác phẩm với niềm đam mê sâu thẳm và tình yêu hội họa trong trẻo của Vũ Trung Tần như làn gió mát khiến người xem được giải tỏa sau những căng thẳng, ồn ào, bụi bặm, trầm lắng lại cùng những chiêm nghiệm hậu đời sống thị thành tấp nập phồn hoa.

Họa sĩ Vũ Trung Tần khéo kết hợp họa tiết cổ với phong cách hiện đại

 Nguồn: https://danviet.vn/hoa-si-vu-trung-tan-kheo-ket-hop-hoa-tiet-co-voi-phong-cach-hien-dai-20230730152651605.htm

Cuộc sống luôn vận động và thay đổi từng ngày, dòng chảy của thời gian sẽ cuốn trôi đi tất cả. Nghệ thuật cũng không tránh khỏi những quy luật đó, nếu không thay đổi bản thân để thích nghi với thời đại thì những tác phẩm của họa sĩ sẽ trở nên lạc hậu, bị lãng quên.

Tuy nhiên, có những giá trị nghệ thuật vốn dĩ đã xuất hiện từ hàng nghìn năm trước vẫn còn lưu truyền đến tận hôm nay và được nhiều nghệ sĩ kế thừa, sau đó phát huy, vận dụng chúng để đưa những vốn cổ quý giá ấy vào tác phẩm của họ.

"Thuyền cá về" - Vũ Trung Tần. Ảnh: H.B

Hoạ sĩ Vũ Trung Tần là một trong số những người có lòng đam mê vốn cổ. Anh đã vận dụng những tư liệu quý đó, và trên nền tảng ấy làm ra những tác phẩm mỹ thuật mang phong cách riêng của mình. Tranh của Vũ Trung Tần luôn phảng phất những nét hoài cổ, ẩn chứa nhiều tâm tư sâu lắng của một người có tình yêu quê hương nồng nàn.

"Phú quý"

Riêng về mảng gốm mỹ thuật, họa sĩ Vũ Trung Tần khéo léo kết hợp họa tiết cổ với phong cách hiện đại để sáng tác trên gốm. Đã nhiều năm qua, anh tham gia đều đặn phong trào sáng tác gốm mỹ thuật do Hội Mỹ thuật TP.HCM tổ chức, đa phần những tác phẩm của anh đều sáng tác dựa trên nền tảng mỹ thuật truyền thống và vốn cổ dân tộc.

"Thị Màu lên chùa"

Nếu xét về mặt tạo hình thì những tác phẩm của  Vũ Trung Tần không quá phô trương, cường điệu hay đưa ra một tuyên ngôn nghệ thuật nào. Chúng chỉ đơn giản là tình yêu quê hương nhẹ nhàng, sâu lắng. Tình yêu của anh dành cho quê hương mình thể hiện trên tác phẩm rất mộc mạc. Đó là những họa tiết trang trí quen thuộc trên các công trình kiến trúc cổ ở đình, chùa, trên trang phục truyền thống, là hoa lá, cỏ cây, mây trời, cá nước, lúa ngô…, vốn là những hình ảnh rất quen thuộc của miền quê nông nghiệp.

Anh khai thác triệt để các mô típ trang trí trong tranh dân gian, kết hợp chúng với những câu chuyện ngụ ngôn, truyện dân gian để xây dựng ra những câu chuyện theo cách kể của riêng anh. Khi xem qua bộ sưu tập gốm mới sáng tác gần đây của anh, người xem sẽ thấy phảng phất hình ảnh của tranh Đông Hồ với những tích truyện dân gian như Phú quý, Vinh hoa, Hái dừa, chúng rất gần gũi, thân quen với đa số người Việt, cảm giác thân thiện, mộc mạc và duyên dáng.

"Mẹ bỉm sữa"

Những tác phẩm trong bộ sưu tập gốm năm 2023 này của họa sĩ Vũ Trung Tần có kích thước khiêm tốn, anh đề cao yếu tố trang trí của tác phẩm. Nội dung chủ yếu về chủ đề đời sống con người, khát khao vươn lên cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Anh nhấn nhá trên những tác phẩm của mình bằng những đường lượn rất uyển chuyển, kết hợp với bố cục đối xứng qua trục để xây dựng lên những hình ảnh sống động tả về con người, thiên nhiên và nhịp sống xã hội.

Một số yếu tố mang hơi hướng của triết lý âm dương ngũ hành được hoạ sĩ vận dụng khéo léo trong cách dùng màu men. Các mảng màu của từng tác phẩm rất cân bằng nhau tuy chúng tương phản về sắc. Về tổng thể, sự hòa sắc không quá gắt nên khi nhìn người ta thấy dễ chịu và cảm giác như màu đang nhảy múa theo hình dáng của chủ thể. Bố cục đơn giản, nhẹ nhàng nhưng đường nét cách điệu rất vui mắt, tạo ra không khí tích cực khi xem tác phẩm. Hiệu quả thị giác cho người xem cảm nhận một nguồn năng lượng tích cực yêu đời.

Họa sĩ Vũ Trung Tần bên tác phẩm của mình

• 

  Họa sĩ Vũ Trung Tần và tiếng gọi nôn nao của phố

Vấn đề anh đặt ra ở đây chính là sự kế thừa liên tục từ cổ đến kim có một dòng chảy không ngừng và đời đời tiếp nối. Anh lồng ghép một số câu chuyện dân gian vừa có tính hài hước, vừa có tính trào phúng nhưng mang nhiều ý nghĩa thâm thúy.

Bộ sưu tập gốm của hoạ sĩ Vũ Trung Tần trong năm 2023 cho thấy anh gửi gắm tâm huyết với con đường sáng tác của mình và quyết tâm theo đuổi. Đôi khi những gì mình thích có thể người khác không thích, đó là một điều bình thường, họa sĩ Vũ Trung Tần hiểu và cho rằng điều đó không ảnh hưởng đến con đường sáng tác nghệ thuật của mình, bởi một lẽ là người nghệ sĩ vốn dĩ làm dâu trăm họ, hoặc là anh ta phải sống theo cảm xúc của người khác và những thú vui của công chúng, hoặc là anh ta có lối đi riêng và tự tạo ra cho mình một xu thế nghệ thuật hoàn toàn mới.

Hoạ sĩ Vũ Trung Tần vẫn luôn theo đuổi con đường đi riêng của mình, sự quyết tâm đó của anh đã gây được nhiều sự đồng cảm với công chúng yêu mỹ thuật, bằng chứng là nhiều tác phẩm mỹ thuật của anh đã được công chúng đón nhận một cách hào hứng. Đó là một thành quả tuy khiêm tốn nhưng nó minh chứng rằng mọi sự kiên trì, đam mê và cống hiến hết mình cho nghề nghiệp đều sẽ dẫn đến thành công, giống như ông bà ta thường nói "nhất nghệ tinh, nhất thân vinh".

Bộ sưu tập gốm năm nay của hoạ sĩ Vũ Trung Tần đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trên con đường sáng tác của anh. Anh gần như đã khẳng định với khán giả rằng anh sẽ trung thành với con đường bảo tồn, phát huy vốn cổ dân tộc và vận dụng chúng vào sáng tác mỹ thuật.